همایش ملی پایداری در محیط های انسان ساخت

صفحه اصلی / دومین همایش ملی پایداری در محیط های انسان ساخت

بررسی کاشی کاری در تزئینات مسجد شیخ لطف الله

نویسندگان :

مرضیه شریفیانا نجف ابادی¹ زهرا السادات اعتضادی²

1- دانشکده فنی حرفه ای دختران نجف اباد 2- ، دانشگاه ازاد اسلامی واحد اصفهان

کلمات کلیدی :

مسجد شیخ لطف‌الله،کاشی‌کاری اسلامی،معماری صفوی،کاشی هفت‌رنگ،کاشی معرق

چکیده :

مسجد شیخ لطف‌ الله در اصفهان، یکی از شاهکارهای معماری دوره صفویه، به دلیل ساختار و تزئینات منحصر به فرد خود، موضوع بررسی‌ های معماری و هنری بسیاری بوده است. این پژوهش به تحلیل کاشی‌ کاری به‌ کاررفته در تزئینات این مسجد می‌ پردازد و با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و بررسی منابع تاریخی، مقاله‌ ها، و مطالعات معماری، به دنبال پاسخ به این پرسش است که چگونه کاشی‌کاری در این بنا به خلق فضایی روحانی و بصری خاص انجامیده است. در این راستا، کاشی هفت‌ رنگ، کاشی معرق، و لعابی که به طور خاص در معماری صفوی به کار گرفته شده‌ اند، مورد تحلیل قرار می‌ گیرند . مطالعه نشان می‌ دهد که استفاده هدفمند از رنگ‌ ها و نقش‌ های کاشی‌کاری، فضایی مقدس و الهام‌بخش برای عبادت‌کنندگان ایجاد می‌کند و پیوندی عمیق میان مفاهیم مذهبی و زیبایی‌شناختی برقرار می‌سازد. کاشی‌کاری با رنگ‌های فیروزه‌ای، لاجوردی، کرمی و ترکیبات متضاد از آن‌ها، نمادهای آسمان و زمین، روح و جسم، و مفاهیم فنا و بقا را در خود جای داده و پیام‌های عرفانی را به شکلی بصری منتقل می‌کند. این تحلیل مقایسه‌ای با سایر مساجد دوره صفویه نشان می‌دهد که مسجد شیخ لطف‌الله، با استفاده از تکنیک‌های منحصربه‌فرد کاشی‌کاری و به‌کارگیری دقیق رنگ‌ها و الگوها، به الگویی ماندگار و الهام‌بخش در معماری اسلامی تبدیل شده و همچنان در انتقال مضامین روحانی و جلوه‌های زیبایی‌شناسی نقش‌آفرینی می‌کند.