همایش ملی پایداری در محیط های انسان ساخت

صفحه اصلی / دومین همایش ملی پایداری در محیط های انسان ساخت

عوامل موثر در پراکندگی و مکان‌یابی مساجد محدوده‌های شهری نمونه موردی: شهر اردبیل

نویسندگان :

زهرا قیاسی اینی علیا¹ حسین نظم فر² منصور رحمتی³

1- محقق 2- محقق اردبیلی 3- محقق

کلمات کلیدی :

تحلیل‌فضایی،کاربری مذهبی،اردبیل،الگوی فضایی

چکیده :

مسجد مکانی است برای ابراز بندگی و عرض سپاس به درگاه خداوند و محلی است برای سجده در پیشگاه پروردگار در برابر همه نعمت‌ها و موهبت‌های مادی و معنوی. در ابتدای تاسیس مساجد فقط مختص فعالیت‌های عبادی و اقامه نماز نبود بلکه علاوه‌بر کارهای عبادی، کارکردهای دیگری از جمله فعالیت‌های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، علمی و قضایی نیز داشت که نشانگر تاثیر مساجد بر تداوم حیات اجتماعی مسلمانان است. این پژوهش از نوع کاربردی بوده و از روش توصیفی_ تحلیلی استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل داده از ابزارهای موجود در نرم‌افزار GIS از جمله: تراکم مساجد، سرانه مساجد، الگوی پراکندگی، جهت پراکنش مساجد، میانگین مرکزی مساجد، مسافت استاندارد و ... استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد که بیشترین تعداد مساجد با بیشترین میانگین مساحت در منطقه 1 قرار گرفته است و کمترین مساجد در منطقه 3 قرار گرفته است که کمترین سرانه را دارد. منطقه 1 به‌دلیل بافت قدیمی شهر دسترسی به مساجد آسان است. الگوی توزیع مساجد در سطح شهر اردبیل خوشه‌ای است و همچنین جهت پراکندگی مساجد شمال‌غربی _ جنوب‌شرقی است که این به مفهوم محرومیت نواحی حاشیه‌ای شهر از این کاربری‌ها و دسترسی مطلوب هسته مرکزی شهر است.