همایش ملی پایداری در محیط های انسان ساخت

صفحه اصلی / دومین همایش ملی پایداری در محیط های انسان ساخت

نقش برنامه‌ریزی مشارکتی در تحقق عدالت‌فضایی و دسترسی به فضاهای سبز در چارچوب شهرهای ۱۵دقیقه‌ای

نویسندگان :

نسرین اشرفی¹ اکبر عبدالله‌زاده طرف² میرسعید موسوی³ سحر طوفان⁴

1- دانشگاه آزاداسلامی واحد تبریز 2- دانشگاه آزاداسلامی واحد تبریز 3- دانشگاه آزاداسلامی واحد تبریز 4- دانشگاه آزاداسلامی واحد تبریز

کلمات کلیدی :

برنامه‌ریزی شهری،فضاهای سبز،شهرهای ۱۵دقیقه‌ای،برنامه‌ریزی مشارکتی،عدالت‌فضایی

چکیده :

در عصر حاضر، رشد سریع شهرها و تراکم جمعیت، دسترسی منصفانه به فضاهای سبز را به‌یک چالش اساسی در برنامه‌ریزی شهری تبدیل کرده است. کمبود فضاهای سبز، به‌ویژه در مناطق با دسترسی محدود، موجب افزایش نابرابری‌ها و کاهش کیفیت زندگی شهری می‌شود. برای مقابله با این چالش، مفهوم شهرهای ۱۵دقیقه‌ای به‌عنوان مدلی نُوین مطرح‌شده که بر تأمین دسترسی سریع و آسان به خدمات و امکانات شهری، ازجمله فضاهای سبز، تأکید دارد. دراین چارچوب، برنامه‌ریزی مشارکتی می‌تواند نقش مؤثری در توزیع منصفانۀ فضاهای سبز و تحقق عدالت‌فضایی داشته باشد. این پژوهش باهدف بررسی تأثیر برنامه‌ریزی مشارکتی بر بهبود دسترسی عمومی به فضاهای سبز و ارتقای عدالت‌فضایی در چارچوب شهرهای ۱۵دقیقه‌ای صورت گرفته است. روش‌تحقیق این مطالعه توصیفی-تحلیلی بوده و داده‌ها ازطریق مطالعات کتابخانه‌ای و تحلیل پژوهش‌های پیشین گردآوری شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی مشارکتی با درگیر کردن جامعه در تصمیم‌گیری‌ها، می‌تواند به توزیع منصفانه‌تر فضاهای سبز و کاهش نابرابری‌های فضایی کمک کند. همچنین، الگوی شهرهای ۱۵دقیقه‌ای با تأمین دسترسی محلی به فضاهای سبز و کاهش وابستگی به وسایل نقلیه، می‌تواند عدالت‌فضایی را در محیط‌های شهری تقویت کند. یافته‌های این مطالعه تأکید دارند که تلفیق برنامه‌ریزی مشارکتی و مدل شهرهای ۱۵دقیقه‌ای می‌تواند بستری مناسب برای ایجاد دسترسی برابر به فضاهای سبز و تحقق عدالت‌فضایی فراهم کند. به‌طورخاص، این رویکرد می‌تواند به‌عنوان راهکاری برای بهبود کیفیت زندگی شهری و توسعۀ پایدار شهرها به‌کار گرفته شود و زمینه‌ساز شهرهایی با توزیع امکانات عادلانه‌تر و محیطی دلپذیرتر برای تمامی شهروندان باشد.