همایش ملی پایداری در محیط های انسان ساخت

صفحه اصلی / دومین همایش ملی پایداری در محیط های انسان ساخت

مراتب بینابینی و بازخوانی مفهوم وصال

نویسندگان :

پگاه شیرازپور¹ فرح حبیب² نسیم اشرافی³

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد پردیس 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران 3- دانشگاه آزاد اسلامی واحد پردیس

کلمات کلیدی :

بینابینی،وصال،ظاهر و باطن،مسجد امام،مراتب معماری

چکیده :

مقاله‌ی حاضر با سیری از ظاهر به باطن، سعی در پیدا کردن حقیقت بینابینی در معماری دارد. در مرحله‌ی اول این مسیر در احوال آدمی و در مراحل بعدی به عنوان بحثی در معماری به آن پرداخته خواهد شد و با ورود به موضوعی چند جانبه به تبیین نقش فضاهای بینابین در سلسله مراتب حرکت از جلوخان تا گنبدخانه مسجد مورد پژوهش و تدقیق این نقش در سه مرتبه ظاهر، باطن و حقیقت خواهد پرداخت. رویکرد پژوهش در این مقاله کیفی و با روش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر استدلال منطقی انجام شده است. برای این منظور پس از تعريف محدوده و تحليلِ کنش، برهمكنش و واکنش بین دو محدوده درون و بيرون، از طريق تحلیل مفهوم بینابینی به ارائه یک مدل نظري پرداخته شده است. در اين مقاله، با سه مرتبه انتقال، دریافت و وصال در بیابینی‌های مکرر روبرو هستیم که سه حالت تقابل، تعامل و توافق را در بینابینی فراهم می‌آورد و به سبب نوع مطالبه خود از معماري نقش‌هاي متفاوتي را به مؤلفه هاي سازنده محدوده مكاني تخصیص داده كه مي‌توانند تجربه در میان بودن را برای مخاطب مشخص کند. بینابینی‌های مکرر در سیر مراتب از جلوخان مسجد امام تا گنبدخانه در مخاطب تحولی ایجاد می‌کند که با بی‌قراری آماده‌ی رسیدن به مقصد نهایی که همان وصال به حقیقت معماری از دل برآمده است، می‌شود.