همایش ملی پایداری در محیط های انسان ساخت

صفحه اصلی / اولین همایش ملی پایداری در محیط های انسان ساخت

جایگاه فضای عبادی - مذهبی در نظام معماری خانه زرتشتی با تاکید بر مبانی اعتقادی زرتشتیان (نمونه مورد مطالعه: خانه‌های زرتشتی نشین یزد )

نویسندگان :

عیسی قاسمیان اصل¹ ملیحه تقی پور² علی اکبر حیدری³

1- دانشگاه ازاد اسلامی واحد شیراز 2- دانشگاه ازاد اسلامی واحد شیراز 3- دانشگاه یاسوج

کلمات کلیدی :

خانه زرتشتی،فضای عبادی،پسکم مس،خانه زرتشتیان

چکیده :

جامعه زرتشتیان به دلیل پیشینه تاریخی و معماری مختص به خود در بخشی از تاریخ ایران به‌عنوان نقطه عطفی از معماری سنتی ایران دارای ویژگی‌های خاصی است که معماری میراث مسکونی آن را از سایر الگو‌های معماری ایران متمایز می‌کند. با توجه به سبک زندگی زرتشتیان و اهمیت اعتقادات دینی – مذهبی نظام فضایی خانه دارای ساختاری متفاوت است که بتواند پاسخگوی نیازهای رفتاری و عملکردی ساکنین این خانه‌ها باشد.از این رو پژوهش حاضر درصدد است تا با بررسی مبانی اعتقادی زرتشتی به شناخت و معرفی جایگاه فضای عبادی – مذهبی در خانه‌های زرتشتی نشین شهر یزد بپردازد.پژوهش حاضر با بررسی معماری خانه‌ها سعی بر شناخت و معرفی فضای مختص عبادت در نظام ساختاری خانه‌های زرتشتی نشین شهر یزد دارد. روش پژوهش، توصیفی - تحلیلی است و تحلیل داده‌ها کیفی بوده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد در نظام فضایی خانه‌های زرتشتی یزد فضایی وجود دارد با نام (پسکم مس) که این فضا صرفا مختص برگزاری نماز و ستایش پروردگار و همچنین برگزاری فعالیت‌های مذهبی در خانه بوده است. این اتاق همواره در جبهه غربی خانه و رو به شرق قرار دارد به دلیل آنکه قبله زرتشتیان نور و روشنایی است لذا همواره این فضا رو به محل طلوع خورشید قرار داشته تا با برخورد اولین پرتوهای خورشید به ساکنین یادآور شود که زمان انجام نیایش فرارسیده است. ازجمله ویژگی‌های این فضا التزام به داشتن طهارت برای ورود به فضا، ارتفاع بلندتردر برخی خانه‌ها، کف سازی نفوذ ناپذیر، رو به شرق بودن فضا و ارتباط داشتن با اتاق مذهبی پاک می‌باشد.